рдЕрд╕्рддिрдд्рд╡ рдЦोрддा рдЖрд╢्рд░рдо
рд╣рд▓्рдж्рд╡ाрдиी рд╕े 139 рдХि0рдоी0 рдХी рджूрд░ी рдкрд░ рд╕рдоुрдж्рд░рддрд▓ рд╕े 1890 рдлि0 рдХी рдКँрдЪाрдИ рдкрд░ рдХौрд╕ाрдиी рдоे рд╕्рдеिрдд рдЕрдиाрд╕рдХ्рддि рдЖрд╢्рд░рдо рдЬो рд╢ाрди्рддि, рд╢рдХ्рддि рдФрд░ рджेрд╢рдк्рд░ेрдо рдХा рдк्рд░рддीрдХ рд╣ै। рдЖрдзुрдиिрдХрддा, рдкрд╢्рдЪрдпाрддीрдХрд░рдг рдФрд░ рд▓ोрдЧों рдоें рдмреЭрддी рд╣िंрд╕рдХ рдк्рд░рд╡ृрддिрдпों рдХे рдХाрд░рдг рдЖрдЬ рдЕрдкрдиी рдкрд╣рдЪाрди рдмрдЪाрдиे рдХो рдЬूрдЭ рд░рд╣ा рд╣ै।
![]() |
| рд╕ाрднाрд░- Deodar Online |
‘‘1929 рдоें рдкूрдЬ्рдп рдмाрдкू рдорд╣ाрдд्рдоा рдЧांрдзी рдЬी, рднाрд░рдд рд╡्рдпाрдкी рджौрд░े рдкрд░ рдиिрдХрд▓े, рдердХाрди рджूрд░ рдХрд░рдиे рдХी рдиिрдпрдд рд╕े рд╡рд╣ рджो рджिрдиों рдХे рд▓िрдП рдХौрд╕ाрдиी рдЖрдпे, рдШाрдЯी рдХे рдЙрд╕ рдкाрд░ рд╣िрдоंрдбिрдд рдкрд░्рд╡рддрдоाрд▓ाрдУं рдкрд░ рдкреЬрддी рджिрд╡ाрдХрд░ рдХी рд╕्рд╡рд░्рдгрдордпी рдХिрд░рдгों рдиे рдЙрдирдХा рдорди рдоोрд╣ рд▓िрдпा। рд╡े рдпрд╣ाँ 14 рджिрди рддрдХ рд░рд╣े рддрдеा рдЧीрддा рдкрд░ рдЖрдзाрд░िрдд рдЕрдкрдиी рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рдкुрд╕्рддрдХ ‘‘рдЕрдиाрд╕рдХ्рддि рдпोрдЧ’’ рдХी рдк्рд░рд╕्рддाрд╡рдиा рдХी рд░рдЪрдиा рдХी। рдЧांрдзी рдЬी рдХा рдпрд╣ 14 рджिрд╡рд╕ीрдп рдЖрд╡ाрд╕ рдПрдХ рдЪाрдп рдмрдЧाрди рдХे рдоाрд▓िрдХ рдХा рдЕрддिрдеि рдЧृрд╣, рдХाрд▓ाрди्рддрд░ рдоें рдЬिрд▓ा рдкंрдЪाрдпрдд рдХा рдбाрдХ рдмंрдЧрд▓ा, рдЙрдд्рддрд░ рдк्рд░рджेрд╢ рдХी рддрдд्рдХाрд▓ीрди рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдоाрдирдиीрдп рд╕ुрдЪेрддा рдХृрдкрд▓ाрдиी рдж्рд╡ाрд░ा рдЧांрдзी рдЬी рдХी рд╕्рдоृрддि рдХो рддрд░ोрддाрдЬा рд░рдЦрдиे рд╣ेрддु ’’рдЙрдд्рддрд░ рдк्рд░рджेрд╢ рдЧांрдзी рд╕्рдоाрд░рдХ рдиिрдзि’’ рдХो рдк्рд░рджाрди рдХिрдпा рдЧрдпा। рдЧांрдзी рдЬी рдХी рдЕрдорд░ рдХृрддि ’’рдЕрдиाрд╕рдХ्рддि рдпोрдЧ’’ рдХे рдиाрдо рдкрд░ рд╣ी рдЗрд╕ рдЖрд╢्рд░рдо рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рд╣ुрдИ рддрдеा рдЗрд╕рдХा рдиाрдордХрд░рдг ’’рдЕрдиाрд╕рдХ्рддि рдЖрд╢्рд░рдо’’ рдХे рд░ूрдк рдоें рд╣ुрдЖ।
рдЖрд╢्рд░рдо рдк्рд░рд╡ृрддिрдпाँ - рдЖрд╡ाрд╕ीрдп рд╕ुрд╡िрдзाрдУं рдХे рд╕ाрде рд╣ी рдпрд╣ाँ рдПрдХ рдкुрд╕्рддрдХाрд▓рдп рдПрд╡ं рд╡ाрдЪрдиाрд▓рдп рддрдеा рдЧांрдзी рджрд░्рд╢рди рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдкрдЯрд▓ рдЙрдкрд▓рдм्рдз рд╣ै। рдЧांрдзी рджрд░्рд╢рди рдкрд░ рд╢ोрдзрдХрд░्рддाрдУं, рджाрд░्рд╢рдиिрдХों рдПрд╡ं рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рдЕрднिрд░ूрдЪि рдХे рдкрд░्рдпрдЯрдХों рдХे рд▓िрдП рдпрд╣ाँ рдЧ्рд░ंрде рдЙрдкрд▓рдм्рдз рд╣ैं। рдЧांрдзी рдЬी рдХी рд╕ाрдоूрд╣िрдХ-рдк्рд░ाрд░्рдердиा рдЖрд╢्рд░рдо рдХी рджैрдиिрдХ рджिрдирдЪрд░्рдпा рдХा рд╡िрд╢рд╖ рдЕंрдЧ рд╣ै। рдЖрд╢्рд░рдо рдХे рдЪाрд░ों рдУрд░ рд╡िрд╢ाрд▓ рд╡рди рд╡ृрдХ्рд╖ों рдФрд░ рд╣िрдо рдоाрд▓ाрдУं рдХे рд╕ाрде рд╣ी рд╕्рдлрдЯिрдХ рд╕ा рдиिрд░рдн्рд░ рдЖрд╕рдоाрди рдЕрдиाрдпाрд╕ рд╣ी рдорди рдХो рдЕрдЧाрдз рдЕрдиाрди्рдж рдФрд░ рд╢ाрди्рддि рдк्рд░рджाрди рдХрд░рддा рд╣ै। рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдЫрдЯा рдФрд░ рдЖрд╢्рд░рдо рдХा рд╡ाрддाрд░рдг рд╕рдд्рдпрдо्, рд╢िрд╡рдо्, рд╕ुрди्рджрд░рдо् рдХी рдЕрдиुрднूрддि рдХрд░ाрддा рд╣ै।’’
![]() |
| рд╕ाрднाрд░- Deodar Online |
рдЖрд╢्рд░рдо рдХे рджрд░्рд╢рди рдкрдЯрд▓ рдкрд░ рд▓िрдЦा рдпे рдЙрдж्рдЧाрд░ рдпाрдж рджिрд▓ाрддा рд╣ै рдХि рдХिрд╕ рддрд░рд╣ рд╕े рдорд╣ाрдд्рдоा рдЧांрдзी рдиे рдЬो рдХुрдЫ рджिрди рдХी рдпाрдд्рд░ा рдкрд░ рдиिрдХрд▓े рдеे 14 рджिрдиों рддрдХ рдХौрд╕ाрдиी рдоें рдк्рд░рд╡ाрд╕ рдХिрдпा рддрдеा ’’рдЕрдиाрд╕рдХ्рддि рдпोрдЧ’’ рдХी рдЯीрдХा рд▓िрдЦी।
рдкрд░рди्рддु рдЖрдЬ рдХ्рдпा рдпे рдЖрд╢्рд░рдо рдЕрдкрдиे рдкूрд░्рдг рд╕्рд╡рд░ूрдк рдоें рдЕрдкрдиी рдоूрд▓ рдЖрдд्рдоा рдХो рд╕ंрдЬोрдпे рд░рдЦрдиे рдоें рд╕рдХ्рд╖рдо рд╣ै। рддрдд्рдХाрд▓ीрди рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рдЗрд╕े рдЪाрдп рдмрдЧाрди рдХे рдоाрд▓िрдХ рд╕े рдпрд╣ рд╕ोрдЪрдХрд░ рд▓िрдпा рддाрдХि рд▓ोрдЧ рдпрд╣ाँ рдн्рд░рдордг рдХрд░рдиे рдЖ рд╕рдХें рддрдеा рдЧांрдзी рдЬी рдФрд░ рдЙрдирдХी рд╡िрдЪाрд░ рдзाрд░ा рд╕े рдЬुреЬ рд╕рдХे। рдпрд╣ां рдиिрд╡ाрд╕ рдХे рджौрд░ाрди рдорд╣ाрдд्рдоा рдЧांрдзी рдиे рдкाрдпा рдХि рдпрд╣ाँ рдЕрди्рдирдд рд╢ाрди्рддि рдХा рд╕рдоाрд╡ेрд╢ рд╣ै। рдпрд╣ाँ рдХी рдЦुрдмрд╕ूрд░рдд рд╣िрдордордпी рдкрд╣ाреЬिрдпों рдХो рджेрдЦрдХрд░ рдЙрдирдХे рдоुंрд╣ рд╕े рд╕्рд╡рддः рд╣ी рдиिрдХрд▓ рдкреЬा рдеा। рдк्рд░рдХृрддि рдиे рдоेрд░े рдЪрд░рдЦे рдХे рд▓िрдП рдХिрддрдиी рдХрдкाрд╕ рдЬрдоा рдХрд░ी рд╣ै। рдЙрди्рд╣ोрдиें рдЗрд╕े ’’рднाрд░рдд рдХा рд╕्рд╡िрдЯрдЬрд░рд▓ैंрдб’’ рдХी рдЙрдкाрдзि рдк्рд░рджाрди рдХрд░ी।
![]() |
| рд╕ाрднाрд░- Deodar Online |
рдЙрдд्рддрд░ाрдЦрдг्рдб рд╡ाрд╕िрдпों рддрдеा рдЙрдд्рддрд░ाрдЦрдг्рдб рдХे рд╡िрднिрди्рди рд╕्рдеाрдиों рдХा рдЖрдЬाрджी рдХी рд▓реЬाрдИ рдоें рд╡िрд╢ेрд╖ рд╕्рдеाрди рд░рд╣ा рд╣ै। рдЧांрдзी рдХे рдЙрдд्рддрд░ाрдЦрдг्рдб рдЖрдЧрдорди рдХे рджौрд░ाрди рд╣ी рдпрд╣ां рдХे рд▓ोрдЧों рдХो рд╡ाрд╕्рддрд╡ рдоें рднाрд░рддीрдп рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдЖрди्рджोрд▓рди рд╕े рдЬुреЬрдиे рдХा рдоौрдХा рдоिрд▓ा, рдЬाрддे рд╕рдордп рдЧांрдзी рдЬी рдЖрд╢्рд░рдо рдоें рдЕрдкрдиी рд╡िрдЪाрд░рдзाрд░ा рдЬो рд╕рдд्рдп рдЕрд╣िंрд╕ा, рдк्рд░ेрдо рд╕े рднрд░ी рд╣ुрдИ рдеी рдЫोреЬ рдЧрдП рдеे। рдЬो рдпрд╣ाँ рдХे рд╡ाрд╕िрдпों рдХो рдк्рд░ेрд░рдгा рд╡ рдЙрдд्рд╕ाрд╣ рджें рд╕рдХें। рдХрдИ рджрд╢рдХों рддрдХ рдРрд╕ा рд╣ुрдЖ рднी рдХि рдпрд╣ाँ рдХे рдиिрд╡ाрд╕ी рд╣ी рдирд╣ीं рджेрд╢-рд╡िрджेрд╢ рд╕े рднी рд▓ोрдЧ рдпрд╣ाँ рдЧांрдзी рд╡िрдЪाрд░рдзाрд░ा рдФрд░ рджрд░्рд╢рди рд╕े рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд╣ोрдХрд░, рдЖрдд्рдорд╢ाрди्рддि рддрдеा рдЧांрдзी рдХी рд╕рдордЭ рдХो рд╕рдордЭрдиे рдХे рд▓िрдП рдЖрддे рдеे। рд╡рд░्рддрдоाрди рдоें рдЖрд╢्рд░рдо рдоें рдпे рджेрдЦрдиे рдХो рдоिрд▓ा рдХि рдХिрд╕ рддрд░рд╣ рд╕े рдПрдХ рдЖрд╢्рд░рдо рдЬो рдк्рд░рддीрдХ рд╣ै рдЕрд╣िंрд╕ा, рд╕рдд्рдпाрдЧ्рд░рд╣ рдХा рдЕрдкрдиा рдЕрд╕्рддिрдд्рд╡ рдЦोрддा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै। рдЧांрдзी рд╡िрдЪाрд░рдзाрд░ा рдЬाрдирдиे рд╕े рдЬ्рдпाрджा рдЙрдд्рд╕ुрдХрддा рдлोрдЯो рдЦीрдЪрдиे рдоें рд╣ी рджेрдЦी рдЬाрддी рд╣ै। рдХिрд╕ рддрд░рд╣ рд╕े рдЖрд╢्рд░рдо рдХो рд╣рдоाрд░ी рд╡िрд░ाрд╕рдд рдХो рд╕िрд░्рдл рдкрд░्рдпрдЯрди рд╕्рдерд▓ рддрдХ рд╣ी рд╕िрдоिрдд рдХрд░ рджिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рдХрднी рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдЖрди्рджोрд▓рди рдоें рдк्рд░ेрд░рдгाрд╢्рд░ोрдд рд░рд╣े рдорд╣ाрдд्рдоा рдЧांрдзी рдХो рддрдеा рдЙрдирдХी рд╡िрдЪाрд░рдзाрд░ा рд╡िрд╕рд░ा рджिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рдЬрдмрдХि рдЖрдЬ рдЬрдм рд▓ोрдЧ рдзैрд░्рдп рдЦोрддे рдЬा рд░рд╣ें рд╣ैं рдФрд░ рдЕрд╣िंрд╕ा рдХो рднूрд▓рдХрд░ рд╣िंрд╕ा рдХрд░рдиे рдкрд░ рдЖрдоाрджा рд╣ैं рддो рдЙрд╕рдХी рд╕рдмрд╕े рдЕрдзिрдХ рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рдк्рд░рддीрдд рд╣ोрддी рд╣ै।
рддрд░ुрдг рдкाрдардХ
рд╣рдоाрд░े рдлेрд╕рдмुрдХ рдкेрдЬ рдХो рд▓ाрдЗрдХ рдХрд░ें- @Deodar Online






